Improving your friends
Sed venio ad inconstantiae crimen, ne saepius dicas me aberrare;
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Mihi vero, inquit, placet agi subtilius et, ut ipse dixisti, pressius. Primum divisit ineleganter; Primum in nostrane potestate est, quid meminerimus? Ergo ita: non posse honeste vivi, nisi honeste vivatur? Duo Reges: constructio interrete. Nihil ad rem! Ne sit sane;
Age sane, inquam. Non enim in selectione virtus ponenda erat, ut id ipsum, quod erat bonorum ultimum, aliud aliquid adquireret. At cum de plurimis eadem dicit, tum certe de maximis. At ille non pertimuit saneque fidenter: Istis quidem ipsis verbis, inquit; Nunc agendum est subtilius. Sequitur disserendi ratio cognitioque naturae;
Eiuro, inquit adridens, iniquum, hac quidem de re; Tertium autem omnibus aut maximis rebus iis, quae secundum naturam sint, fruentem vivere. Restat locus huic disputationi vel maxime necessarius de amicitia, quam, si voluptas summum sit bonum, affirmatis nullam omnino fore. Obscura, inquit, quaedam esse confiteor, nec tamen ab illis ita dicuntur de industria, sed inest in rebus ipsis obscuritas. Quis hoc dicit? Quem si tenueris, non modo meum Ciceronem, sed etiam me ipsum abducas licebit. Sed quamquam negant nec virtutes nec vitia crescere, tamen utrumque eorum fundi quodam modo et quasi dilatari putant. Primum enim, si vera sunt ea, quorum recordatione te gaudere dicis, hoc est, si vera sunt tua scripta et inventa, gaudere non potes. Omnibus enim artibus volumus attributam esse eam, quae communis appellatur prudentia, quam omnes, qui cuique artificio praesunt, debent habere. Hoc sic expositum dissimile est superiori. Huius, Lyco, oratione locuples, rebus ipsis ielunior. Laelius clamores sofòw ille so lebat Edere compellans gumias ex ordine nostros.
Tum ille: Finem, inquit, interrogandi, si videtur, quod quidem ego a principio ita me malle dixeram hoc ipsum providens, dialecticas captiones. Huc et illuc, Torquate, vos versetis licet, nihil in hac praeclara epistula scriptum ab Epicuro congruens et conveniens decretis eius reperietis.
- Scrupulum, inquam, abeunti;
- Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur.
- Magna laus.
- Hoc est vim afferre, Torquate, sensibus, extorquere ex animis cognitiones verborum, quibus inbuti sumus.
- At certe gravius.
- In omni enim arte vel studio vel quavis scientia vel in ipsa virtute optimum quidque rarissimum est.
- Quis enim redargueret?
- Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret.
- Immo videri fortasse.
- Scripta sane et multa et polita, sed nescio quo pacto auctoritatem oratio non habet.
- Pollicetur certe.
- An me, inquis, tam amentem putas, ut apud imperitos isto modo loquar?
Nam quibus rebus efficiuntur voluptates, eae non sunt in potestate sapientis. Praetereo multos, in bis doctum hominem et suavem, Hieronymum, quem iam cur Peripateticum appellem nescio. Nec hoc ille non vidit, sed verborum magnificentia est et gloria delectatus. Quonam, inquit, modo? Quae enim dici Latine posse non arbitrabar, ea dicta sunt a te verbis aptis nec minus plane quam dicuntur a Graecis. Quod cum ille dixisset et satis disputatum videretur, in oppidum ad Pomponium perreximus omnes. Theophrastum tamen adhibeamus ad pleraque, dum modo plus in virtute teneamus, quam ille tenuit, firmitatis et roboris. Quae quidem res efficit, ne necesse sit isdem de rebus semper quasi dictata decantare neque a commentariolis suis discedere. Age, inquies, ista parva sunt.
- Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur.
- A villa enim, credo, et: Si ibi te esse scissem, ad te ipse venissem.
- Sed venio ad inconstantiae crimen, ne saepius dicas me aberrare;
- Quis est, qui non oderit libidinosam, protervam adolescentiam?
- Quicquid enim a sapientia proficiscitur, id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus;
- Miserum hominem! Si dolor summum malum est, dici aliter non potest.
At negat Epicurus-hoc enim vestrum lumen estquemquam, qui honeste non vivat, iucunde posse vivere.
Ne amores quidem sanctos a sapiente alienos esse arbitrantur. An ea, quae per vinitorem antea consequebatur, per se ipsa curabit? Ut in geometria, prima si dederis, danda sunt omnia. Quasi vero aut concedatur in omnibus stultis aeque magna esse vitia, et eadem inbecillitate et inconstantia L. Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Quis est enim aut quotus quisque, cui, mora cum adpropinquet, non refugiat timido sanguen átque exalbescát metu? Confecta res esset. Ne amores quidem sanctos a sapiente alienos esse arbitrantur. Cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. Ego vero volo in virtute vim esse quam maximam;
- Ita ne hoc quidem modo paria peccata sunt.
- An eiusdem modi?
Nec enim absolvi beata vita sapientis neque ad exitum perduci poterit, si prima quaeque bene ab eo consulta atque facta ipsius oblivione obruentur.